BMG-NIŇ BAŞ ASSAMBLEÝASYNYŇ 81-NJI MEJLISINDE TÜRKMENISTANYŇ ILERI TUTÝAN GARAÝYŞLARY - PARAHATÇYLYK STRATEGIÝASY, EMELI AŇ KODEKSI WE HOWPSUZLYK GEŇEŞINE DALAŞGÄRLIK

Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi ýurduň BMG-niň Baş Assambleýasynyň nobatdaky 81-nji mejlisinde ileri tutulýan garaýyşlaryny yglan etdi. Daşary syýasat edarasy Aşgabadyň halkara derejesindäki esasy münberde öňe sürjek amaly başlangyçlarynyň giňişleýin sanawyny hödürledi.

Türkmenistanyň teklipleriniň we ileri tutulýan garaýyşlarynyň sanawyna şu aşakdakylar girýär:

Ählumumy parahatçylyk strategiýasy – BMG-niň howandarlygynda parahatçylyk, howpsuzlyk we öňüni alyş diplomatiýasynyň ýörelgelerine esaslanýan umumy parahatçylyk konsepsiýasyny taýýarlamak maksady bilen döwletara geňeşmeleri geçirmek.

Dialog we öňüni alyş diplomatiýasy onýyllygy – 2027-2037-nji ýyllary BMG-niň howandarlygynda ynamy berkitmek we çaknyşyklaryň öňüni almak boýunça onýyllyk diýip yglan etmek baradaky başlangyç.

Köpugurlylygyň dostlar topary – BMG-niň çäginde döwletleriň özygtyýarly deňligini goldaýan täze birleşigi döretmek.

Parahatçylyk we Bitaraplyk akademiki merkezi – Bitaraplyk we parahatçylyk uniwersiteti taslamasynyň durmuşa geçirilmeginiň çäklerinde Türkmenistanyň DIM-niň Halkara gatnaşyklary institutynyň ýanynda merkez açmak.

Emeli aň boýunça halkara kodeks – BMG-niň howandarlygynda diplomatiýada we halkara gatnaşyklarynda emeli aňy parahatçylykly peýdalanmak boýunça düzgünler toplumyny işläp taýýarlamak, şeýle hem Aşgabatda sanly ynam we emeli aňdan jogapkärçilikli peýdalanmak boýunça bilermenleriň dialogyny geçirmek.

Öňüni alyş diplomatiýasy baradaky rezolýusiýa – Aşgabatda ýerleşýän Merkezi Aziýa üçin BMG-niň Öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň (UNRCCA) ornuna bagyşlanan nobatdaky resminamanyň taslamasyny BMG-niň Baş Assambleýasynyň garamagyna hödürlemek.

Durnukly ulag arabaglanyşygynyň ählumumy atlasy – 2026-2035-nji ýyllar üçin BMG-niň Durnukly ulag onýyllygynyň durmuşa geçirilmeginiň çäklerinde giňişleýin analitiki we maglumat guralyny işläp taýýarlamagy dowam etdirmek.

Logistika we gümrük hyzmatdaşlygy merkezi – durnukly söwdany ösdürmäge ýardam bermek maksady bilen Türkmenistanda BMG-niň howandarlygyndaky Halkara merkezi döretmek.

Sebitara ulag geçelgesi – BMG-niň howandarlygynda Günorta we Merkezi Aziýany Hazar deňziniň üsti bilen Ýewropa baglanyşdyrýan täze ulag ugruny döretmek.

Aşgabat klimat dialogy – howanyň üýtgemegi boýunça başlangyçlar hem-de gurakçylykdan we suw ýetmezçiliginden ejir çekýän sebitleri goramak meseleleri boýunça hemişelik köptaraplaýyn platformany döretmek.

Energetika forumy – “Hemmeler üçin durnukly energetika” atly ýokary derejeli duşuşygy geçirmek boýunça geňeşmeleri guramak.

Halkara hukugynyň ýyly – 2028-nji ýylda Halkara hukugynyň ýylyna taýýarlygyň çäklerinde Türkmenistanda halkara hukugynyň, ýaragsyzlanmagyň, bitaraplygyň, öňüni alyş diplomatiýanyň we durnukly ösüşiň özara baglanyşygyna bagyşlanan Halkara forumyny geçirmek baradaky teklip.

BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşine saýlawlar - Türkmenistanyň 2031-2032-nji ýyllar üçin BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik däl agzalygyna dalaşgärligini öňe sürmek boýunça taýýarlyk işlerini geçirmek. Bu işler Türkmenistanyň 2026-2028-nji ýyllar üçin BMG-niň Ykdysady we Durmuş Geňeşindäki (ECOSOC) işleriniň çägindäki başlangyçlary bilen bir hatarda alnyp barlar.

Ynsanperwer ugur – Merkezi Aziýanyň Zenanlar dialogyny we Merkezi Aziýanyň Ýaşlar dialogyny BMG-niň ählumumy gün tertibiniň çäklerinde mundan beýläk-de ösdürmek.